محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
426
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
بخش خراسان بدان كه اين بخش را فضيلتها هست كه بخش سمت هيطل نيز در آنها شريك است ، ولى چون سمت خراسان زودتر پىريزى شده وزودتر بدست مسلمانان افتاده وبه سرزمين تا زبان نزديكتر است ، نامبردارتر ودر نسبت شناختهتر شده است . از ابن قتيبة « 1 » نقل است كه گفت : مردم خراسان داعيان وپشتيبانان دولت ( عباسى ) هستند هنگامى كه خدا اسلام را فرستاد ، ايشان بهتر از ديگران آن را پذيرفتند ، براي رفتن به سويش از ما تندتر مىبودند . به منّت خدا داوطلبانه مسلمان شدند وگروه گروه آن را پذيره شدند ، ايشان صلح را براي كشور خود خريدند ، پس خراج ايشان تخفيف يافت واز مصيبتهايشان كاسته شد ، بردگى ايشان واجب نيامد خون ريزى ميان ايشان رخ نداد ، با آنكه توانائى جنگ مىداشتند ، در شماره بسيار بودند ودر نيرو سخت . پس چون خداوند ستم وبيداد بنى أمية را بر خاندان پيامبر بديد ، لشكرى را كه از بخشهاى گوناگون
--> ( 1 ) سخنان ابن قتيبة را ياقوت نيز در 2 : 410 - 411 آورده است .